Εισαγωγή – Σωληνίσκοι Αερισμού για Χρόνια Εκκριτική Μέση Ωτίτιδα
Η παρουσία υγρού στο μέσο ους είναι ιδιαίτερα συχνή στην παιδική ηλικία, λόγω της ανωριμότητας της Ευσταχιανής σάλπιγγας. Όταν το υγρό αυτό επιμένει, επηρεάζει τη φυσιολογική κινητικότητα του τυμπάνου και προκαλεί βαρηκοΐα αγωγιμότητας.
Σημαντικό είναι να τονιστεί ότι, σύμφωνα με μακροχρόνια δεδομένα, η χρόνια εκκριτική μέση ωτίτιδα δεν οδηγεί σε μόνιμες μαθησιακές ή νοητικές ανεπάρκειες, παρότι κατά την περίοδο παρουσίας του υγρού μπορεί να παρατηρούνται δυσκολίες στην ακοή, την προσοχή και την επικοινωνία.
Τι είναι η Χρόνια Εκκριτική Μέση Ωτίτιδα
Η χρόνια εκκριτική μέση ωτίτιδα (Chronic Otitis Media with Effusion – COME) αφορά σε:
- Παραμονή υγρού πίσω από το τύμπανο
- Απουσία σημείων οξείας λοίμωξης
- Διάρκεια συνήθως άνω των 3 μηνών
Η κατάσταση σχετίζεται κυρίως με δυσλειτουργία της Ευσταχιανής σάλπιγγας, η οποία φυσιολογικά εξισώνει τις πιέσεις μεταξύ ρινοφάρυγγα και μέσου ωτός.
Συμπτώματα
Μπορεί να παρατηρηθούν:
- Μείωση ακοής (βαρηκοΐα αγωγιμότητας)
- Αίσθημα πληρότητας στο αυτί
- Καθυστέρηση λόγου ή άρθρωσης στα παιδιά
- Δυσκολίες συγκέντρωσης ή σχολικής επίδοσης
- Υποτροπιάζουσες ωτίτιδες
Διάγνωση
Η διάγνωση βασίζεται σε:
- Ωτοσκόπηση
- Τυμπανομετρία
- Ακοολογικό έλεγχο (όπου είναι εφικτό)
Καθοριστικό ρόλο παίζει τόσο η διάρκεια της κατάστασης όσο και η επίδρασή της στην ακοή.
Συντηρητική αντιμετώπιση
Σε αρχικό στάδιο μπορεί να εφαρμοστούν:
- Παρακολούθηση (watchful waiting)
- Αντιμετώπιση ρινολογικών παραγόντων
- Αντιμετώπιση αλλεργικής ρινίτιδας
- Ρινικά κορτικοστεροειδή spray, όπου ενδείκνυται
Όταν το υγρό επιμένει και συνοδεύεται από βαρηκοΐα, εξετάζεται η χειρουργική λύση.
Τι είναι οι σωληνίσκοι αερισμού
Οι σωληνίσκοι αερισμού είναι μικροί σωλήνες που τοποθετούνται στο ακουστικό τύμπανο («σωληνάκια στο αυτί», “grommets”, ventilation tubes”), επιτρέποντας:
- Τον αερισμό του μέσου ωτός
- Την απομάκρυνση του υγρού
- Την αποκατάσταση της ακοής
Τοποθετούνται ώστε να αποτραπεί η επανασυλλογή του υγρού για όσο διάστημα παραμένουν στη θέση τους.
Διάρκεια παραμονής – τι πρέπει να γνωρίζουμε
Οι σωληνίσκοι δεν είναι μόνιμοι.
Στις περισσότερες περιπτώσεις:
- Προωθούνται αυτόματα προς τα έξω από το τύμπανο
- Αποβάλλονται τελείως ανεπαίσθητα
- Το τύμπανο επουλώνεται αυτόματα
Οι συνήθεις σωληνίσκοι παραμένουν περίπου 6–18 μήνες, συχνότερα γύρω στους 8–12 μήνες, ανάλογα με τον τύπο του σωλήνα και το κάθε αυτί ξεχωριστά.
Τι γίνεται μετά – και γιατί μπορεί να χρειαστούν ξανά
Κατά τη διάρκεια παραμονής των σωληνίσκων:
- Το αυτί αερίζεται φυσιολογικά
- Η ακοή αποκαθίσταται
- Δίνεται χρόνος στο παιδί να «ξεπεράσει» τη δυσλειτουργία της Ευσταχιανής σάλπιγγας
Σε ορισμένα παιδιά, η δυσλειτουργία αυτή δεν έχει ακόμη ωριμάσει όταν αποβληθούν οι σωληνίσκοι, με αποτέλεσμα να επανασυλλεγεί υγρό.
Αυτό δεν αποτελεί αποτυχία της παρέμβασης, αλλά ένδειξη ότι η παρέμβαση ήταν απαραίτητη και χρειάζεται να επαναληφθεί. Σε τέτοιες περιπτώσεις μπορεί να γίνει επανατοποθέτηση σωληνίσκων, πάντα με βάση τα κλινικά δεδομένα.
Στόχος
Η αποκατάσταση της ακοής, η πρόληψη επιπλοκών και η υποστήριξη της φυσιολογικής ανάπτυξης του παιδιού, χωρίς υπερθεραπεία αλλά και χωρίς καθυστέρηση όπου υπάρχει ένδειξη.
Πώς μπορώ να βοηθήσω
Στο ιατρείο μας αξιολογούμε πλήρως παιδιά και ενήλικες με χρόνια εκκριτική μέση ωτίτιδα, εξηγούμε αναλυτικά τη φυσική πορεία της νόσου και, όταν υπάρχει ένδειξη, οργανώνουμε την τοποθέτηση σωληνίσκων αερισμού με σαφή ενημέρωση για τα οφέλη, τη διάρκεια και την παρακολούθηση.
